[ข้อมูลเกี่ยวกับการแข่งขันฟิสิกส์โอลิมปิกระดับเอเซีย> ธรรมนูญของการแข่งขันฯ | หลักสูตรของการแข่งขันฯ]

หลักสูตรการแข่งขันฟิสิกส์โอลิมปิกระดับเอเซีย

ทั่วไป

  1. การแก้ปัญหาข้อสอบภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติไม่ควรต้องใช้แคลคูลัส (การหาอนุพันธ์และการอินทิเกรต) จำนวนเชิงซ้อน หรือการแก้สมการอนุพันธ์ในระดับซับซ้อน
  2. คำถามอาจมีแนวความคิดและปรากฏการณ์ที่ไม่ได้อยู่ในหลักสูตร แต่คำถามจะต้องให้ข้อมูลมาเพียงพอที่จะทำให้ผู้แข่งขันที่ไม่มีความรู้ในหัวข้อเหล่านี้มาก่อนไม่เสียเปรียบ
  3. เครื่องมือที่ใช้ในข้อสอบภาคปฏิบัติไม่ควรเป็นเครื่องมือที่ซับซ้อนก้าวหน้าที่ผู้แข่งขันส่วนใหญ่ไม่คุ้นเคย ถ้ามีการใช้เครื่องมือเหล่านี้จะต้องมีคำแนะนำที่ละเอียดให้กับผู้เข้าแข่งขัน
  4. ต้นฉบับของข้อสอบต้องเขียนในหน่วย SI

A. ภาคทฤษฎี

1) กลศาสตร์

จลนศาสตร์พื้นฐานของอนุภาคมวล การบรรยายตำแหน่ง ความเร็วและความเร่งด้วยเวกเตอร์
กฎของนิวตัน ระบบเฉื่อย อาจออกข้อสอบระบบที่มวลไม่คงที่ได้
ระบบปิดและระบบเปิด โมเมนตัมและพลังงาน งาน กำลัง  
หลักอนุรักษ์พลังงาน หลักอนุรักษ์โมเมนตัมเชิงเส้น การดล  
แรงยืดหยุ่น แรงเสียดทาน กฎของความโน้มถ่วง พลังงานศักย์ และงานในสนามโน้มถ่วง กฎของฮุค สัมประสิทธิ์ของความเสียดทาน (F/R=ค่าคงที่), แรงเสียดทานสถิตและแรงเสียดทานจลน์ การเลือกระดับศูนย์ของพลังงานศักย์
ความเร่งเข้าสู่ศูนย์กลาง กฎของเคปเลอร์  

2) กลศาสตร์ของวัตถุแข็งเกร็ง

สถิตศาสตร์ จุดศูนย์กลางมวล ทอร์ก คู่ควบ เงื่อนไขของการสมดุลของวัตถุ
การเคลื่อนที่ของวัตถุแข็งเกร็ง การเลื่อนตำแหน่ง การหมุน ความเร็วเชิงมุม ความเร่งเชิงมุม หลักอนุรักษ์โมเมนตัมเชิงมุม หลักอนุรักษ์โมเมนตัมเชิงมุมรอบแกนหมุนคงที่เท่านั้น
แรงภายนอกและแรงภายใน สมการการเคลื่อนที่ของวัตถุแข็งเกร็งรอบแกนหมุนคงที่ โมเมนต์ของความเฉื่อย พลังงานจลน์ของวัตถุที่กำลังหมุน ทฤษฎีแกนขนาน (ทฤษฎีของ Steiner) การบวกโมเมนต์ความเฉื่อย
ระบบอ้างอิงที่มีความเร่ง แรงเฉื่อย ความรู้เกี่ยวกับสูตรแรงโคริโอลิสไม่จำเป็น

3) พลศาสตร์ของไหล

จะไม่มีข้อสอบโดยตรงในหัวข้อนี้ แต่นักเรียนควรรู้หลักการเบื้องต้นเกี่ยวกับความดัน แรงลอยตัว และ กฎความต่อเนื่อง

4) เทอรโมไดนามิกส์และฟิสิกส์เชิงโมเลกุล

พลังงานภายใน งานและความร้อน กฎข้อที่หนึ่ง และกฎข้อที่สองของเทอร์โมไดนามิกส์ สมดุลความร้อน ปริมาณที่ขึ้นกับสภาวะของระบบและปริมาณที่ขึ้นกับกระบวนการ
แบบจำลองของก๊าซอุดมคติ ความดันและพลังงานจลน์ของโมเลกุล เลขอโวกาโดร สมการของสภาวะของก๊าซอุดมคติ อุณหภูมิสัมบูรณ์ คำอธิบายเชิงโมเลกุลของปรากฏการณ์ง่าย ๆ ในของไหลและของแข็ง เช่น การเดือด การหลอมเหลว และอื่น ๆ ด้วย
งานที่ทำโดยก๊าซที่กำลังขยายตัวเฉพาะในกระบวนการที่อุณหภูมิคงที่และกระบวนการแบบเอเดียบาติก ไม่จำเป็นต้องรู้วิธีการพิสูจน์สมการของกระบวนการแบบเอเดียบาติก
วัฏจักรคาร์โนต์ ประสิทธิภาพเชิงเทอร์โมไดนามิกส์ กระบวนการผันกลับได้ และกระบวนการผันกลับไม่ได้ เอนโทรปี( เชิงสถิติ ) ตัวประกอบโบลต์ชมันน์ เอนโทรปีในรูปแบบของเศษส่วนที่ไม่ขึ้นกับเส้นทางของกระบวนการการเปลี่ยนแปลงเอนโทรปี และ การผันกลับได้ กระบวนการแบบกึ่งสถิต

5) การสั่นและคลื่น

การสั่นแบบฮาร์มอนิก สมการของการสั่นแบบฮาร์มอนิก คำตอบของการสมการของการเคลื่อนที่แบบฮาร์มอนิก การลดลงของการสั่นและการสั่นพ้องเชิงบรรยาย
คลื่นฮาร์มอนิก การแผ่ของคลื่น คลื่นตามขวางและคลื่นตามยาว การโพลาไรเซชันเชิงเส้น ปรากฏการณ์ ดอปเพลอร์แบบคลาสิก คลื่นเสียง การกระจัดในคลื่นเคลื่อนที่ และความเข้าใจเกี่ยวกับการแทนคลื่นด้วยกราฟ การวัดอัตราเร็วของเสียงและแสง ปรากฏการณ์ดอปเพลอร์ในหนึ่งมิติเท่านั้น การแผ่คลื่นในตัวกลางเนื้อเดียวที่เหมือนกันในทุกทิศทาง การสะท้อนและการหักเห หลักการของเฟร์มาต์
การรวมกันของคลื่นฮาร์มอนิก คลื่นอาพันธ์ การแทรกสอด บีตส์ คลื่นนิ่ง ความรู้ที่ว่าความเข้มของคลื่นแปรตรงกับกำลังสองของแอมพลิจูดของคลื่น การวิเคราะห์ฟูเรียร์ไม่จำเป็นต้องรู้ แต่ผู้แข่งควรมีความเข้าใจบ้างว่าคลื่นซับซ้อนสามารถสร้างมาจากการบวกคลื่นแบบไซน์ง่าย ๆ หลายความถี่ การแทรกสอดเนื่องจากฟิล์มบาง และระบบง่าย ๆ แบบอื่น (สูตรสุดท้ายไม่จำเป็นต้องรู้) การรวมกันของคลื่นจากแหล่งทุติยภูมิ (การเลี้ยวเบน)

6) ประจุและสนามไฟฟ้า

การอนุรักษ์ประจุไฟฟ้า กฎของคูลอมบ์  
สนามไฟฟ้า ศักย์ไฟฟ้า กฎของเกาส์ กฎของเกาส์สำหรับระบบที่มีความสมมาตรอย่างง่าย เช่น ทรงกลม ทรงกระบอก แผ่น และอื่น ๆ โมเมนต์ขั้วคู่ไฟฟ้า
ตัวเก็บประจุ ความจุไฟฟ้า ค่าคงตัวไดอิเล็กตริก ความหนาแน่นพลังงานของสนามไฟฟ้า  

7) กระแสไฟฟ้าและสนามแม่เหล็ก

กระแสไฟฟ้า ความต้านทาน ความต้านทานภายในของแหล่ง กฎของโอห์ม กฎของเคอร์ชอฟฟ์ งานและกำลังของไฟฟ้ากระแสตรงและกระแสสลับ กฎของจูล กรณีง่าย ๆ ของวงจรที่มีชิ้นอุปกรณ์ที่ไม่ได้ทำตัวตามกฎของโอห์มแต่รู้ค่าความสัมพันธ์ V - I
สนามแม่เหล็กเนื่องจากกระแส กระแสในสนามแม่เหล็ก แรงลอเรนตซ์ อนุภาคในสนามแม่เหล็ก การประยุกต์ง่าย ๆ เช่น ไซโคลตรอน โมเมนต์ขั้วคู่แม่เหล็ก
กฎของแอมแปร์ สนามแม่เหล็กของระบบสมมาตรง่าย ๆ เช่น เส้นลวดตรง วงกระแสกลม และ โซลินอยด์ยาว
กฎการเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้า ฟลักซ์แม่เหล็ก กฎของเลนซ์ การเหนี่ยวนำตัวเอง ความเหนี่ยวนำ ความซาบซึมได้ ความหนาแน่นของพลังงานของสนามแม่เหล็ก  
ไฟฟ้ากระแสสลับ ตัวต้านทาน ขดลวดเหนี่ยวนำและตัวเก็บประจุในวงจรกระแสสลับ การพ้องกันของโวลเต็จและกระแส (วงจรแบบขนานและอนุกรม) วงจรกระแสสลับอย่างง่าย ค่าคงตัวเวลา สูตรสุดท้ายสำหรับพารามิเตอร์ของวงจรสั่นพ้องไม่จำเป็นต้องรู้

8) คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

วงจรการสั่นพ้อง ความถี่การสั่น การผลิตโดยการป้อนกลับและการสั่นพ้อง  
ทัศนศาสตร์เชิงคลื่น การเลี้ยวเบนจากสลิตเดี่ยวและสลิตคู่ เกรตติงเลี้ยวเบน กำลังการจำแนกของเกรตติง การสะท้อนแบบแบรกก์  
สเปกตรัมจากการกระเจิงและจากการเลี้ยวเบน สเปกตรัมแบบเส้นของก๊าซ การรวมกันของคลื่นที่ถูกโพลาไรซ์
สมบัติความเป็นคลื่นตามขวางของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า โพลาไรเซชันโดยการสะท้อน โพลาไรเซอร์  
กำลังการจำแนกของระบบที่ทำให้เกิดภาพ  
วัตถุดำ กฎของสเตฟาน-โบลตซ์มันน์ ไม่จำเป็นต้องรู้สูตรของพลังค์

9) ฟิสิกส์ควอนตัม

ปรากฏการณ์โฟโตอิเล็กตริก พลังงานและการดลของโฟตอน ต้องรู้สูตรของไอน์สไตน์
ความยาวคลื่นเดอบรอยล์ หลักความไม่แน่นอนของไฮเซนเบอร์ก  

10) ทฤษฎีสัมพัทธภาพ

หลักความสัมพัทธ์ การรวมความเร็ว ( การแปลงความเร็วของวัตถุระหว่างกรอบเฉื่อยสองกรอบ ) ปรากฏการณ์ดอปเพลอร์เชิงสัมพัทธภาพ
สมการเคลื่อนที่เชิงสัมพัทธภาพ โมเมนตัม พลังงาน ความสัมพันธ์ระหว่างพลังงานและมวล การอนุรักษ์พลังงานและโมเมนตัม

11) สสาร

การประยุกต์สมการของแบรกก์อย่างง่าย
ระดับพลังงานของอะตอมและโมเลกุล( เชิงบรรยาย) การเปล่งและการดูดกลืนโฟตอน สเปกตรัมของอะตอมที่คล้ายไฮโดรเจน
ระดับพลังงานของนิวเคลียส (เชิงบรรยาย) การสลายตัวแบบแอลฟา บีตา แกมมา การดูดกลืนรังสี ค่าครึ่งชีวิตและการสลายตัวแบบเอกซ์โพเนนเชียล องค์ประกอบของนิวเคลียส มวลพร่อง ปฏิกิริยานิวเคลียร์

กลับขึ้นไป


B. ภาคปฎิบัติ

หลักสูตรภาคทฤษฎีเป็นพื้นฐานของข้อสอบภาคปฏิบัติทั้งหมด ข้อสอบภาคปฏิบัติควรให้มีการวัดด้วย

สิ่งที่ต้องรู้เพิ่มเติม :

  • ผู้เข้าแข่งขันต้องรู้ว่าเครื่องมือมีผลต่อการวัด
  • ความรู้เกี่ยวกับเทคนิคการวัดทั่วไปที่ใช้วัดปริมาณทางฟิสิกส์ในภาค A
  • ความรู้เกี่ยวกับเครื่องมือแบบง่ายที่ใช้กันทั่วไปในห้องปฏิบัติการ และอุปกรณ์ เช่น คาลิเปอร์ เทอร์โมมิเตอร์ โวลต์มิเตอร์ โอห์มมิเตอร์ และแอมมิเตอร์แบบง่าย โพเทนชิโอมิเตอร์ ไดโอด ทรานซิสเตอร์ อุปกรณ์แสงแบบง่าย และอื่น ๆ
  • ความสามารถที่จะใช้เครื่องมือที่ซับซ้อนขึ้นหน่อยเมื่อได้รับคำแนะนำที่เหมาะสม รวมทั้งความสามารถในการใช้อุปกรณ์เช่น ออสซิลโลสโคปแบบสองลำ เครื่องนับ เครื่องวัดอัตรา เครื่องกำเนิดสัญญาณและฟังก์ชัน เครื่องแปลงสัญญาณอนาลอก-ดิจิตอลที่ต่อกับคอมพิวเตอร์ เครื่องขยายสัญญาณ อินทิเกรเตอร์ ดิฟเฟอเรนชิเอเตอร์ แหล่งจ่ายกำลัง ยูนิเวอร์แซล (อนาลอกและดิจิตอล) โวลต์- โอห์ม- และแอมมิเตอร์
  • สามารถหาต้อนกำเนิดของความคลาดเคลื่อนได้ และสามารถประมาณผลกระทบที่มีต่อคำตอบสุดท้ายได้
  • ความคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์ และความคลาดเคลื่อนสัมพัทธ์ ความเที่ยงตรงของเครื่องมือวัด ความคลาดเคลื่อนในการวัดหนึ่งครั้ง ความคลาดเคลื่อนของการวัดหลายครั้ง ความคลาดเคลื่อนของปริมาณหนึ่งในรูปฟังก์ชันของปริมาณที่วัดได้
  • การแปลงความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณหนึ่งกับอีกปริมาณหนึ่งให้ไปอยู่ในรูปความสัมพันธ์เชิงเส้นโดยการเลือกตัวแปรที่เหมาะสม และการหาสมการเส้นตรงที่เหมาะสมกับจุดที่ได้จากการทดลอง
  • การใช้กระดาษกราฟสเกลต่าง ๆ อย่างถูกต้อง (ตัวอย่างเช่น กระดาษกราฟแบบขั้ว และกระดาษกราฟแบบลอการิทึม)
  • การปัดค่าอย่างถูกต้อง และการเขียนคำตอบสุดท้ายและความคลาดเคลื่อนด้วยจำนวนตัวเลขนัยสำคัญที่ถูกต้อง
  • ความรู้มาตรฐานเกี่ยวกับความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ (อย่างไรก็ตาม ถ้าการทดลองมีส่วนใดที่อาจเป็นอันตราย จะต้องมีคำเตือนที่เหมาะสมในตัวเนื้อข้อสอบด้วย)

กลับขึ้นไป


แก้ไขล่าสุด: กันยายน 2545
โดย APhO4 Webmaster